Kapla (Kabouter Plankjes): wat kun je met identieke plankjes?

Kapla bestaat uit één soort plankje. Geen bochten, geen clips, geen lijm, en geen tweede maat. Dat klinkt karig, maar het is precies waarom kinderen er jaren mee doorgaan.

Wat is Kapla?

Onbehandelde houten plankjes van 11,7 bij 2,34 bij 0,78 centimeter. Allemaal identiek. Je stapelt ze los op elkaar en verder is er niets: geen noppen, geen magneten, niets dat vastklikt.

Het hout is grenen uit de Franse Landes-bossen. Dat is licht en glad, wat nodig is omdat een toren anders niet recht blijft.

Waarom zijn alle plankjes hetzelfde?

Omdat de verhouding klopt. Drie plankjes op hun kant zijn samen precies één plankje breed, en vijf naast elkaar zijn precies één plankje lang.

Daardoor past alles altijd op alles. Een kind hoeft nooit te zoeken naar het juiste stuk, want er is er maar één. Wat overblijft is de vraag hoe je het neerlegt, en dat is het hele spel.

Dat is ook waarom Kapla niet verveelt zoals een bouwpakket dat doet. Er is geen eindplaatje waar je naartoe werkt.

Waar komt het vandaan?

Van de Nederlander Tom van der Bruggen, kunsthistoricus en antiquair, die naar Frankrijk verhuisde en daar een kasteel op schaal wilde bouwen. Bestaande blokken werkten niet, dus bedacht hij halverwege de jaren tachtig zijn eigen maat.

De naam komt van kabouterplankjes. Dat verklaart meteen waarom het zo klein is.

Vanaf welke leeftijd?

Vanaf een jaar of drie lukt stapelen, al valt de toren dan nog vooral om. Rond vijf begint het bouwen echt, en van daaraf gaat het jaren door.

Voor kinderen die nog alles in de mond stoppen is het niets: de plankjes zijn dun en passen makkelijk in een mond. Op die leeftijd zijn grote stapelstenen een veiliger keuze.

Hoeveel plankjes heb je nodig?

Er zijn dozen van 20, 40, 100, 200, 280 en 1000 stuks. Dat aantal bepaalt meer dan je denkt.

  • 20 of 40 is een cadeautje, geen bouwset. Je bent er zo doorheen.
  • 100 werkt voor één kind dat begint
  • 200 is het punt waarop je echt iets kunt bouwen
  • 1000 is voor scholen, of voor wie een halve kamer wil vullen

Bijkopen kan altijd, want elk plankje past bij elk ander plankje. Ook tussen dozen van verschillende jaren.

Kapla kopen

De houten kist met natuurplankjes is de klassieke startset.

Bekijk de actuele prijs op bol.com

Wat traint het?

Vooral geduld en precisie. Een plankje neerleggen zonder de rest om te stoten vraagt om gedoseerde kracht, en dat is dezelfde controle die later nodig is om te schrijven.

Daarnaast zit er een flinke portie ruimtelijk inzicht in. Waar moet een steunpunt staan, hoe overbrug je een gat, wanneer wordt het te hoog. Meer daarover in speelgoed voor de fijne motoriek.

En omvallen hoort erbij. Er is geen score, dus opnieuw beginnen kost niets.

Kapla of stapelstenen?

Kies Kapla als

  • je iets zoekt voor rustig spel aan tafel of op de grond
  • je kind kan blijven zitten bij één ding
  • je weinig ruimte hebt, een doos past in een kast

Kies stapelstenen als

  • je kind zijn energie kwijt moet
  • het om balans en bewegen gaat
  • je kind jonger is dan drie

Ze bijten elkaar niet. In een speelhoek waar al bewegingsspeelgoed ligt is Kapla het tegenwicht: het ene is om te rennen, het andere om te zitten.

Kort antwoord

Meer speelgoed zonder vaste bedoeling staat in populaire soorten open-ended speelgoed.

Sommige links in dit artikel zijn affiliate links. Koop je via zo’n link iets, dan krijgen wij een kleine vergoeding. De prijs blijft voor jou hetzelfde.