Open-ended speelgoed is een verzamelnaam voor heel verschillende dingen. Hieronder de tien types die je het vaakst tegenkomt, met wat elk ervan traint en vanaf welke leeftijd het werkt.
Voor bewegen en balans
Deze groep vraagt vloerruimte en levert er beweging voor terug. Vooral bruikbaar op dagen dat naar buiten geen optie is.
- Stapelstenen, voor een parcours dat je steeds moeilijker maakt. Vanaf ongeveer 1 jaar.
- Een balansbord, dat kantelt zodra het kind gewicht verplaatst. Vanaf de eerste maanden bruikbaar als bak, later om op te staan.
- Een Pikler driehoek, voor klimmen in de hoogte op eigen tempo. Vanaf ongeveer 6 maanden.
- Modulair schuimspeelgoed zoals MODU, waarmee je een wip of tunnel bouwt die blijft staan.
Voor bouwen en construeren
Rustiger spel waarbij een kind zit. Traint ruimtelijk inzicht en fijne motoriek, en gaat vaak jaren mee omdat het spel meegroeit.
- Houten blokken en Kapla-plankjes, het meest basale bouwmateriaal dat er is. Vanaf ongeveer 1 jaar.
- Magnetische bouwstenen, waarmee platte vormen ineens driedimensionaal worden. Vanaf ongeveer 3 jaar.
- Grote schuim- of kartonblokken, licht genoeg om een muur van te bouwen en omver te duwen.
Voor fantasie en rollenspel
De goedkoopste categorie, en vaak de meest gebruikte. Er is geen merk voor nodig.
- Lappen stof en speelzijde, die dak, cape, rivier of deken worden
- Een grote kartonnen doos, die alles kan zijn zolang hij heel blijft
- Losse natuurlijke materialen zoals dennenappels, schelpen en stenen om mee te sorteren en te bouwen
Voor zintuiglijk spel
Rommeliger, maar voor jonge kinderen vaak het langst boeiend. Water en zand hebben geen enkele vaste bedoeling en dat is precies het punt.
Een bak water met bekers en scheppen houdt een peuter langer bezig dan de meeste dure sets. Stapelstenen die drijven werken hier trouwens ook, zie kan Stapelstein tegen water.
Wat je niet hoeft te kopen
Een flink deel van wat als open-ended speelgoed verkocht wordt, heb je al in huis. Pannen en deksels, wasknijpers, lege dozen, oude lakens, een emmer water.
Voor jonge kinderen werken die soms beter dan een dure set, omdat er helemaal geen bedoeling in zit. Het is ook een goedkope manier om te testen waar je kind naartoe trekt voordat je iets koopt.
Waar je wel voor betaalt is stevigheid en veiligheid. Speelgoed waar een kind bovenop gaat staan is een ander verhaal dan een kartonnen doos.
Waar begin je?
Met één ding uit de categorie die aansluit bij wat je kind al doet, niet met vier dingen tegelijk. Hoe je die keuze maakt staat in hoe je open-ended speelgoed kiest.
Wat deze soorten gemeen hebben en waarom het werkt, staat in wat open-ended speelgoed is.
