Stapelstenen worden vaak aangeprezen om wat kinderen ervan leren. Dat klopt, maar het is nuttiger om te weten waarom dat zo werkt dan om een lijstje voordelen te lezen.
Balans, en waarom dat meer is dan niet omvallen
Als een kind op een steen staat, corrigeert het voortdurend met enkels, heupen en armen. Die correcties gaan automatisch, en juist door ze vaak te maken worden ze beter.
Wat je daarvan terugziet zit buiten het spel. Kinderen met een goed evenwicht vallen minder, maar zitten ook rustiger op een stoel, omdat hun lijf minder moeite hoeft te doen om stil te blijven.
Kracht in benen en romp
Opstappen, afspringen en weer opvangen is voor jonge kinderen zwaarder dan het lijkt. Het traint de grote spiergroepen zonder dat het als oefenen voelt.
De rompspieren doen het meeste werk. Die houden het bovenlichaam recht terwijl de benen bewegen, en dat is dezelfde spiergroep die later nodig is om aan tafel rechtop te blijven zitten.
Inschatten en plannen
Voor een kind een stap zet, moet het bedenken of de afstand haalbaar is. Dat inschatten is een vaardigheid op zich, en kinderen worden er zichtbaar beter in binnen een paar weken.
Bij bouwen komt daar iets bij: waar zet ik deze steen zodat de toren blijft staan. Dat is ruimtelijk inzicht, en het werkt hetzelfde als bij magnetische bouwstenen of blokken.
Zelf de moeilijkheid bepalen
Dit is misschien het sterkste punt en het minst genoemde. Omdat er geen niveaus of regels zijn, kiest een kind zelf hoe ver de stenen uit elkaar liggen.
Daardoor zit de uitdaging bijna altijd op het juiste niveau. Te makkelijk is saai, te moeilijk is frustrerend, en een kind stuurt daar vanzelf tussendoor als je het laat.
Doorzetten na een misstap
Van de steen af stappen heeft geen echte gevolgen. Er is geen score, niemand wint, en het kind begint gewoon opnieuw.
Dat maakt het een prettige plek om te leren dat iets pas na een paar pogingen lukt. Bij speelgoed met een vaste opdracht ligt dat vaak zwaarder.
Samen spelen zonder regels
Met twee of drie kinderen ontstaat er vanzelf een spel, en meestal ook een discussie over de regels. Dat onderhandelen is een groot deel van de opbrengst.
Om die reden staan stapelstenen ook in klaslokalen en bij fysiotherapeuten, waar ze gebruikt worden voor balansoefeningen en voor bewegend leren.
Wat het niet doet
Voor de fijne motoriek zijn stapelstenen niet het geschiktste speelgoed. Daar heb je iets voor nodig dat vingers en pincetgreep aanspreekt, zoals in speelgoed voor de fijne motoriek staat.
En ze vervangen geen buitenspelen. Ze zijn een prima oplossing voor binnen op een regendag, niet meer dan dat.
Wat stapelstenen precies zijn en welke merken er bestaan staat in wat stapelstenen zijn.
